محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى دهلوى
88
مجربات اكبرى ( فارسى )
ديگر ؛ زهرهء موش يك عدد ، و رمت بگيرند و در قند سياه پيچيده بخورانند نهار تا دو سه روز همچنان بكنند ضيق دور شود و اگر موش صحرائى بود ، بهتر و چون اين دواء خواهند داد بايد كه پيش از اين يك روز هر چه مخالف بود وافر بخورانند تا مرض زياده شود و غلبه تمام نمايد بعده روز دوم اين دواء شروع نمايند تا هفت روز نان گندم خشك بى نمك غذا فرمايند و از جماع پرهيزند ، كه ضرراست . ديگر كه سرفه دور كند ، پوست انار سه حصه ، زنجبيل دو حصه ، نمك سنگ يك حصه ، كوفته ، بيخته ، بدارند و اندك اندك در حلق گذارند . ديگر كه سرفه را سود دهد : پوست انار بسوزند و در دهن نهند و هليله و نمك و پلپل در دهن داشتن و آب او خوردن مفيد است . ديگر كه تنگى نفس را مجرب است ، خانهء عنكبوت كه آن را به تازى نسج العنكبوت گويند بگيرند و بيضه و غيره او پاك سازند آن را با قند سياه حب سازند و بدهند تا بخورد اما گرمى بسيار دارد . ديگر ؛ سرفه و ضيق نفس كهنه را كه هيچ رو به نشود دور كند ؛ بخورند پوست و رونى درخت انكول « 1 » ، خردل يعنى ؛ رائى « 2 » ، كنجد يعنى ؛ تل « 3 » ، سير يعنى ؛ لهسن « 4 » ، قند سياه كهنه هر يك ، يك دام ، كه جمله پنج دارو است ، كوفته ، بيخته ، گولى سازد و يك از آن بدهند تا بخورد قى بسيار
--> ( 1 ) - انكول : واكول : حكيم مير عبد الحميد نوشته درختى است هندى ، برگ آن شبيه به برگ شفتالو و ميوهء آن شيرين و مغز تخم آن بسيار چرب و لحم آن تلخ و با عفوصت . طبيعت آن گرم و تر در دوم . ( فرهنگ مير ) ( 2 ) - رائى : خردل . ( 3 ) - تل : كنجد . ( 4 ) - لهسن : لسن . سير . ثوم .